Van pilot naar praktijk: VITO opent proeftuin voor treatment wetlands in Assenede

Wel water, maar niet altijd van de juiste kwaliteit

Op verschillende plaatsen in Vlaanderen, waaronder de Isabellepolder in Assenede, wordt jaarlijks ‘overtollig’ oppervlaktewater afgevoerd. Dat water zou nochtans lokaal kunnen worden benut voor drinkwaterproductie, landbouw of industriële toepassingen, of tijdelijk ondergronds worden opgeslagen voor later gebruik. Jammer genoeg vormt de waterkwaliteit daarbij vaak een knelpunt, want oppervlaktewater voldoet niet altijd aan de vereisten voor gebruik als proceswater, ondergrondse opslag of andere toepassingen.

Binnen het Interreg Vlaanderen-Nederland project Aquatuur onderzoeken VITO, HZ University of Applied Sciences en Universiteit Gent daarom hoe treatment wetlands (‘kunstmatige’ zuiveringsrietvelden) de kwaliteit van oppervlaktewater kunnen verbeteren. Het centrale doel? Bepalen welk type wetland het meest geschikt is voor een bepaalde waterstroom, polluent en/of toepassing. 

Net daarin schuilt het unieke en essentiële karakter van dit onderzoek. Oppervlaktewater is een bijzondere bron: verontreinigingen komen vaak voor in lage concentraties, terwijl de te behandelen debieten groot kunnen zijn. Daardoor volstaat een standaardoplossing niet. De optimale configuratie van een treatment wetland hangt sterk af van het type bronwater, de aanwezige stoffen en de gewenste toepassing. Praktijktesten zijn dan ook noodzakelijk om per situatie tot een doeltreffend en schaalbaar ontwerp te komen.

Zes wetlands, één flexibele onderzoeksomgeving

We stellen dan ook graag onze demonstratiesite voor in Assenede die bestaat uit zes modulaire wetlands, opgebouwd volgens verschillende principes: floating wetlands, horizontal subsurface flow wetlands en free water surface wetlands. Sommige systemen worden actief belucht. Daarnaast testen we verschillende types substraat, waaronder biochar.

Dankzij die modulaire opbouw kunnen we onder realistische omstandigheden vergelijken hoe goed de verschillende systemen uiteenlopende verontreinigingen verwijderen. Het gaat onder meer om pesticiden, pfas, zware metalen, polycyclische aromatische koolwaterstoffen, nutriënten en microplastics.

Door de opstellingen naast elkaar en met elkaar te testen, krijgen we een beter inzicht in welke combinatie van wetlandtype, substraat, beluchting en processturing het beste resultaat oplevert. Zo bouwen we de nodige praktijkkennis op om de stap te zetten van een veelbelovende pilot naar een robuuste toepassing op grotere schaal.

De proeftuin is daardoormeer dan een onderzoeksopstelling. Hij vormt een plek waar natuurgebaseerde en klassieke waterzuivering elkaar kunnen versterken, waar nieuwe concepten getest en gevalideerd worden en waar onderzoekers en eindgebruikers samen kunnen leren.

Bezorg ons je watervraag

Heb je een oppervlaktewaterbron waarvan de kwaliteit nog niet voldoet aan de vereisten voor jouw toepassing? Wil je een nieuw substraat, monitoringsmethode of opstelling in de praktijk testen? Of onderzoek je hoe een treatment wetland kan worden geïntegreerd in een bestaande waterzuivering? Wil je testen hoe de combinatie tussen grijs en groen gemaakt kan worden?

We bekijken graag hoe je vraagstuk kan aansluiten bij de mogelijkheden van de demonstratiesite. Geef ons gerust een seintje!

Ontdek de proeftuin op 10 september

Benieuwd hoe treatment wetlands in de praktijk werken? Op 10 september 2026 organiseert Aquatuur een interactieve namiddag ‘Van pilot naar full scale: een betere oppervlaktewaterkwaliteit met treatment wetlands’.

We delen er de eerste ervaringen en lessen uit de pilots. Vervolgens gaan Vlaamse en Nederlandse eindgebruikers, experts, beleidsmakers en praktijkpartners samen op zoek naar de niet-technische barrières die een bredere toepassing van treatment wetlands nog afremmen. We sluiten de namiddag af met een bezoek aan de demonstratiesite in Assenede. 

De workshop richt zich in de eerste plaats tot organisaties die oppervlaktewater willen inzetten, maar daarbij botsen op onvoldoende waterkwaliteit voor hun toepassing. Bij de inschrijving kan je kiezen voor de workshop, het terreinbezoek of beide. Iedereen is welkom en deelname is gratis, maar vooraf inschrijven is verplicht.

Praktisch

• 10 september 2026

• Van 12.45 tot 17.00 uur

• In Terneuzen en Assenede

• Gratis 

Meer info en inschrijven

Aquatuur is een project binnen het programma van Interreg Vlaanderen-Nederland. In de Scheldemondregio demonstreren de projectpartners natuurgebaseerde groenblauwe oplossingen die bijdragen aan betere waterkwaliteit, grotere waterbeschikbaarheid en een klimaatrobuuster watersysteem.