Beheer van ons bodem- en watersysteem
Een veerkrachtig bodem- en watersysteem is de ruggengraat van onze economie, natuur en leefomgeving. Maar dat systeem staat onder druk. Klimaatverandering, verharding, intensief ruimtegebruik en historische ingrepen verstoren het natuurlijk evenwicht. VITO Kennispunt Water zet daarom in op een geïntegreerde aanpak die bodem en water opnieuw als één samenhangend systeem benadert.
De uitdaging
Droogte en wateroverlast zijn geen uitzonderingen meer, maar terugkerende realiteit. Lange droge periodes zorgen voor dalende grondwaterstanden en druk op landbouw, natuur en industrie. Een verminderde bodemgezondheid zorgt op zijn beurt voor minder productieve landbouwpercelen en minder goede sponswerking van de bodem.
Voor bedrijven, landbouw, drinkwaterproductie en lokale besturen vertaalt zich dat in toenemende risico’s, strengere randvoorwaarden en hogere kosten. Klassieke, sectorale oplossingen volstaan niet langer. Wat nodig is, is een systeembenadering die bodemgezondheid, water, ruimte en klimaatadaptatie samen bekijkt.
Onze aanpak
Samen met overheden, bedrijven, natuur, drinkwaterproducenten, waterbeheerders, middenveld, landbouw en terreinbeheerders analyseren we knelpunten en kansen.
De oplossingsrichtingen ontwikkelen we in een ecosysteem van experten. Dat zijn kennisactoren op vlak van waterhuishouding, bodem(leven), transitiewetenschappen, co-creatie, modellering en ontwerp.
We bundelen data en praktijkervaring om gerichte experimenten op te zetten. We zorgen voor replicatie en vertalen inzichten naar concrete handvaten voor beleid en uitvoering. Zo maken we van systeemkennis een hefboom voor actie, en van samenwerking een versneller voor verandering.
De stip aan de horizon
- Een klimaatrobuust bodem- en watersysteem met meer infiltratie, vertraagde afvoer en natuurlijke buffering
- Water en bodem sturend in ruimtelijke keuzes en ontwikkelingsprojecten - natuur als kritische infrastructuur
- Bepalen en bereiken van optimale grondwaterstanden voor industrie, natuur, landbouw en drinkwaterproductie
- Bodemgezondheid integreren als bouwsteen richting waterzekerheid
- Samenwerking over beleids- en sectorgrenzen en landsgrenzen heen
- Ondersteuning bij besluitvorming gebaseerd op geïntegreerde data en gedeelde inzichten
Doelstellingen
-
Systeemanalyse en datagedreven inzichten
Water- en bodemsystemen in kaart brengen via monitoring, modellering en gebiedsanalyses. Zo identificeren we knelpunten én kansen. -
Praktijktesten en demonstratieprojecten
Van infiltratiemaatregelen en onthardingsprojecten tot innovatieve drainage- en bufferoplossingen: testen wat werkt en succesvolle aanpakken opschalen. -
Ondersteuning van lokale besturen en gebiedscoalities
Systeeminzichten vertalen naar concrete gebiedsplannen en beleidskeuzes. -
Vertaling van regelgeving naar praktijk
Nieuwe beleidskaders rond water, bodem en klimaatadaptatie worden concreet gemaakt voor bedrijven en overheden. -
Kennisdeling en netwerkvorming
Actoren samenbrengen, goede voorbeelden delen en leerprocessen versterken tussen regio’s en projecten.
Actieplan
Voor elk focusdomein stellen we een actieplan op om samen met partners concreet aan de doelen te werken en vooruitgang bij te houden. Zin om samen te werken rond een van de focusdomeinen? Geef ons een seintje.
Waar komen de focusdomeinen vandaan?
VITO Kennispunt Water zet acties in gang binnen deze domeinen en sluit aan bij bestaande initiatieven. De focusdomeinen voldoen aan deze criteria.
-
Onderbouwd
Ze bouwen voort op Oona, de dynamische leeragenda voor een waterbewuste economie. -
Gedreven door bedrijven
Elk domein speelt in op concrete uitdagingen van bedrijven en biedt kansen om oplossingen te versnellen en op te schalen. -
Actiegericht
Ons team zet in op noden detecteren, kennis bundelen, acties initiëren en oplossingen uitwerken. -
Verweven
De domeinen werken niet in isolatie; resultaten en inzichten versterken elkaar systemisch. -
Toegankelijk
De resultaten worden breed gedeeld en inspireren implementatie richting een duurzaam watersysteem.
